Voordat er iemand op het idee was gekomen om een soort wasmachine te maken die het zware werk voor je doet, werden wasbordjes gebruikt om de kleding schoon te maken. Dit waren houten bordjes met groeven en ribbels. Voor het wassen van kleding had je dan een bak met water nodig, een vorm van zeep en zo’n wasbord. Door de natte kleding stevig over het wasbord te bewegen, bleef het vuil achter in de groeven en zo werden de kleren schoon. In de Verenigde Staten werd in 1833 het idee gepresenteerd en gepatenteerd voor een wasbord met een stuk gesmolten blik, ijzer, koper of zink.

De wasmachine was er natuurlijk niet van de een op de andere dag. Het heeft eeuwen onderzoek en ontwikkeling gekost om tot de wasmachine zoals wij die kennen te komen. De eerste apparaten werden in de 18de eeuw ontwikkeld, met name in Duitsland en Engeland. Deze wasmachines bestonden uit een bak met groeven en peddels of iets dergelijks, om te helpen bij het schrobben van de kleding. Je moest dan een stok gebruiken om de kleding in de groeven te drukken en te draaien, om de agitator (het roerapparaat) heen. Deze moest je handmatig aandrijven met behulp van een wiel, bijvoorbeeld. Op deze manier kon je modder en andere viezigheid uit de kleding verwijderen.

Elektrische wasmachines

Er kwamen steeds meer ideeën over wasmachines, onder andere met een roterende trommel. Op zichzelf was dit misschien geen enorme innovatie, maar toen men de houten trommels ging vervangen door metalen trommels werd het dus mogelijk te wassen boven een vuur om zo met warm water te wassen. De wasmachine werd daarom tijdens de 19de eeuw steeds effectiever. Het was pas aan het begin van de 20ste eeuw dat er elektrische wasmachines werden bedacht, zodat het handmatig aandrijven verleden tijd was.

In de afgelopen eeuw heeft de technologie op alle vlakken een enorme groei meegemaakt, die alleen maar sterker lijkt te worden. Denk maar aan hoe snel en belangrijk de opkomst van het internet is gegaan. Zo ging het ook na de eerste elektrische wasmachines rond de jaren ’40. De wasmachines die toen geproduceerd werden, lijken al sterk op de huidige voorladers. Het miste echter nog wel een aantal belangrijke onderdelen, zoals een kuip rondom de wastrommel. Daarom moest de wasmachine vastgemaakt worden in de vloer, omdat deze anders door de kamer zou bewegen. Ook was de motor omslachtig en waren wasmachines met elektromechanische timers bijzonder duur.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de (Amerikaanse) innovatie van wasmachines tijdelijk een halt toegeroepen. Na de aanval op Pearl Harbor eind 1941, werd besloten dat de materialen voor wasmachines beter gebruikt konden worden voor de oorlog. Na de oorlog werd in het eind van de jaren ’40 weer verder gegaan met de ontwikkeling. Er kwam een bovenlader wasmachine, wasmachines met verschillende wasprogramma’s en wasmachines met een extra centrifuge.

Moderne wasmachines

De wasmachines werden steeds beter en beter, waardoor de focus werd verlegd naar het verlagen van de productiekosten. Een belangrijke ontwikkeling hierin was de innovatie op het gebied van elektriciteit. Zo werden in de oude wasmachines vaak dure versnellingsbakken gebruikt om de verschillende snelheden van de motor te regelen. Echter, men kwam tot de ontdekking dat de motor ook elektronisch bestuurd kon worden, waardoor deze versnellingsbak niet meer nodig was. Ook werden de dure elektromechanische timers in de jaren ’90 vervangen door veel goedkopere microcontrollers om als timer te dienen. Vanaf dit moment zijn de meeste innovaties op het gebied van computertechnologie en energiezuinigheid, waar op dit moment nog steeds verbeteringen worden gedaan.

Bovenladers

Bovenladers hebben een deksel aan de bovenkant, waardoor je de kleding gemakkelijk in de trommel kunt stoppen. Bovenladers vind je met horizontale of verticale as. Bij een verticale as bevindt het roerapparaat zich midden in de wastrommel, deze draait in tegengestelde richting van de wastrommel, om vervolgens in dezelfde richting als de wastrommel te draaien. Bij een horizontale as is de trommel aan de bovenkant te openen en sluiten. Hierdoor kun je ook tijdens het wassen, wanneer de trommel gevuld is met water, je kleding er nog uit vissen als dat nodig is. Ook zijn de machines een stuk smaller en hoger, wat ruimte kan schelen binnen je huis. Daarnaast is een bovenlader met horizontale as minder vatbaar voor slijtage en lekkage. Helaas moet je bij oude modellen wel de was centrifugeren in een apart apparaat. Bij nieuwe modellen duurt het langer totdat de was droog is, doordat de ingebouwde centrifuge niet zo veel omwentelingen kan maken als die van een voorlader.

Voorladers

Voorladers zijn veruit het populairst in Europa en zijn uitsluitend verkrijgbaar met een horizontale as. De trommel wordt aan de voorkant gevuld en door middel van een waterdicht en vaak doorzichtig luik afgesloten. Doordat de voorlader een stuk lager is dan de bovenlader, is het mogelijk een ander huishoudelijk apparaat, zoals een droger, hier bovenop te plaatsen. Daarnaast is het doorzichtige luik handig om in de gaten te houden of er geen rode sok bij de witte was in is geslopen, of dat het water niet goed wordt afgevoerd, bijvoorbeeld. Wel is een voorlader gevoeliger voor slijtage en lekkage, doordat het apparaat aan één kant veel zwaarder belast wordt dan aan de andere kant.

Het wasproces

Het wasproces bestaat tegenwoordig uit drie onderdelen, namelijk wassen, spoelen en draaien. De oude wasmachines werden alleen voor het wassen gebruikt. Bij het wassen wordt het water door de wasmachine verwarmd tot op gewenste hoogte. Hoe hoger de temperatuur, hoe beter het wasmiddel en het water samenwerken om de kleding schoon te krijgen. Helaas kost het wassen op hoge temperatuur meer energie en kunnen bepaalde stoffen beschadigen. Uiteraard moet het wasmiddel ook weer uit de kleding, dit gebeurt tijdens verschillende spoelingen. Vervolgens is het tijd voor draaien (‘spinning’), om de kleding ietwat te drogen. Door op hoge snelheden te draaien worden de kleren sneller droog. In oude wasmachines was hier een aparte centrifuge voor nodig.

Voordelen van een wasmachine

Ten opzichte van wassen zonder wasmachine, biedt de wasmachine veel voordelen. Hoewel er steeds meer functies komen op wasmachines, zijn ze ook steeds makkelijker te gebruiken na simpele installatie. Ook worden ze steeds sterker en zijn ze minder snel aan vervanging toe. Het belangrijkste is echter dat je kleding schoner wordt. Er is minder kans op allerlei schimmels, waardoor jij je ook een stuk fijner en veiliger voelt in je kleding.